tuan hungphat's blog : Y lọc inox cho thực phẩm có gì khác Y lọc inox công nghiệp?
Y lọc inox được sử dụng trong nhiều hệ thống đường ống để giữ lại cặn bẩn, mạt kim loại, tạp chất rắn hoặc các hạt có kích thước lớn trước khi lưu chất đi qua những thiết bị quan trọng phía sau.
Tuy nhiên, Y lọc inox dùng trong ngành thực phẩm và Y lọc inox công nghiệp không hoàn toàn giống nhau. Sự khác biệt không chỉ nằm ở vật liệu inox mà còn liên quan đến bề mặt hoàn thiện, kiểu kết nối, khả năng vệ sinh và yêu cầu đối với gioăng làm kín.
Vậy Y lọc inox cho thực phẩm có gì khác Y lọc inox công nghiệp? Việc lựa chọn đúng loại sẽ giúp hệ thống vừa đảm bảo khả năng lọc vừa đáp ứng yêu cầu vận hành thực tế.
Y lọc inox cho thực phẩm là gì?
Y lọc inox cho thực phẩm là thiết bị lọc cơ học được sử dụng trong các đường ống vận chuyển nguyên liệu, nước sản xuất, đồ uống hoặc các lưu chất có liên quan đến quá trình chế biến thực phẩm.
Thiết bị thường có nhiệm vụ giữ lại:
Cặn rắn.
Mảnh vụn.
Tạp chất cơ học.
Cặn phát sinh trong đường ống.
Các hạt có kích thước lớn hơn mắt lưới.
Khác với Y lọc công nghiệp thông thường, loại dùng cho thực phẩm thường chú trọng nhiều hơn đến khả năng làm sạch và hạn chế vị trí bám cặn.
Tùy dây chuyền sản xuất, thiết bị có thể được sử dụng trong:
Nhà máy sữa.
Nhà máy bia.
Nước giải khát.
Nước tinh khiết.
Chế biến thực phẩm.
Nước sốt.
Một số hệ thống nguyên liệu lỏng.
Y lọc inox công nghiệp là gì?
Y lọc inox công nghiệp là dòng thiết bị được sử dụng rộng rãi trong các hệ thống như:
Nước.
Hơi.
Khí nén.
Dầu.
Hóa chất.
HVAC.
Hệ thống sản xuất công nghiệp.
Mục tiêu chính của thiết bị là bảo vệ:
Máy bơm.
Van điều khiển.
Van giảm áp.
Đồng hồ đo.
Bẫy hơi.
Thiết bị trao đổi nhiệt.
Y lọc công nghiệp thường ưu tiên độ bền, khả năng chịu áp và sự phù hợp với lưu chất hơn là yêu cầu vệ sinh bề mặt ở mức cao.
Xem thêm: Y lọc inox trong hệ thống nước sạch và xử lý nước
Điểm khác biệt giữa Y lọc inox thực phẩm và công nghiệp
Hai dòng sản phẩm đều có chức năng giữ cặn nhưng được thiết kế cho những yêu cầu khác nhau.
1. Khác nhau về vật liệu
Y lọc công nghiệp thường sử dụng các vật liệu như:
Inox 304.
Inox 316.
CF8.
CF8M.
Trong khi đó, Y lọc dùng trong thực phẩm thường ưu tiên:
Inox 304.
Inox 316.
Inox 316L.
Inox 316L thường được lựa chọn cho những hệ thống có yêu cầu vệ sinh hoặc chống ăn mòn cao hơn.
Tuy nhiên, không nên hiểu rằng cứ inox 316L là tự động phù hợp với thực phẩm. Toàn bộ thiết kế thiết bị và hệ thống vẫn phải đáp ứng yêu cầu vận hành của dây chuyền.
2. Khác nhau về độ nhẵn bề mặt
Đây là một trong những khác biệt quan trọng.
Y lọc inox cho thực phẩm thường yêu cầu bề mặt trong được xử lý nhẵn hơn nhằm:
Hạn chế bám cặn.
Giảm vị trí tích tụ nguyên liệu.
Dễ vệ sinh.
Hạn chế khu vực khó làm sạch.
Với Y lọc công nghiệp, độ nhẵn bề mặt thường không phải yếu tố ưu tiên hàng đầu nếu hệ thống chỉ vận chuyển nước, khí hoặc hơi.
Do đó, hai thiết bị có thể cùng làm bằng inox 304 nhưng vẫn có mức độ phù hợp hoàn toàn khác nhau.
3. Khác nhau về kiểu kết nối
Y lọc inox công nghiệp thường sử dụng:
Kết nối ren.
Kết nối mặt bích.
Đây là những kiểu kết nối phổ biến, chắc chắn và phù hợp với nhiều hệ thống đường ống.
Y lọc thực phẩm hoặc vi sinh lại thường sử dụng:
Clamp.
Hàn vi sinh.
Kết nối vệ sinh chuyên dụng.
Trong đó, clamp có ưu điểm tháo lắp nhanh, thuận tiện cho vệ sinh và bảo trì.
Nếu hệ thống thực phẩm hiện đang sử dụng đường ống clamp, việc lựa chọn Y lọc mặt bích công nghiệp có thể gây bất tiện khi thi công và vệ sinh.
4. Khác nhau về khả năng vệ sinh
Trong ngành thực phẩm, khả năng vệ sinh của thiết bị rất quan trọng.
Y lọc cần hạn chế:
Các khe khó làm sạch.
Khoang chứa lưu chất lâu.
Vùng chết.
Bề mặt thô dễ tích tụ cặn.
Một số hệ thống còn yêu cầu thiết bị có khả năng làm sạch bằng CIP.
Trong khi đó, Y lọc công nghiệp thông thường chủ yếu được vệ sinh bằng cách:
Dừng hệ thống.
Tháo nắp.
Lấy lưới lọc.
Làm sạch.
Lắp lại.
Cách này phù hợp với nhiều hệ thống nước, khí hoặc hơi nhưng chưa chắc tối ưu cho dây chuyền thực phẩm.
5. Khác nhau về gioăng làm kín
Gioăng là chi tiết nhỏ nhưng ảnh hưởng lớn đến độ kín và mức độ phù hợp của thiết bị.
Y lọc thực phẩm cần sử dụng gioăng phù hợp với:
Loại thực phẩm.
Nhiệt độ.
Hóa chất vệ sinh.
Quy trình CIP nếu có.
Yêu cầu vệ sinh của dây chuyền.
Y lọc công nghiệp có thể sử dụng nhiều loại gioăng khác nhau tùy môi trường như PTFE, EPDM, NBR hoặc vật liệu tương đương.
Không nên chỉ kiểm tra vật liệu thân mà bỏ qua gioăng.
6. Khác nhau về yêu cầu vệ sinh thiết kế
Một Y lọc công nghiệp có thể hoạt động tốt về mặt cơ học nhưng chưa chắc phù hợp với dây chuyền thực phẩm.
Thiết bị thực phẩm thường cần chú ý đến:
Khả năng thoát hết lưu chất.
Ít điểm tích tụ.
Mối nối dễ vệ sinh.
Bề mặt trong phù hợp.
Khả năng tháo lắp.
Đây là những yếu tố ít được ưu tiên hơn trong các hệ thống công nghiệp thông thường.
Bảng so sánh Y lọc inox thực phẩm và công nghiệp
Y lọc công nghiệp có dùng cho thực phẩm được không?
Không nên mặc định là có.
Nếu Y lọc công nghiệp chỉ có thân inox nhưng:
Bề mặt trong thô.
Khó vệ sinh.
Có nhiều vùng tích tụ.
Gioăng không phù hợp.
Kết nối không đáp ứng dây chuyền.
thì thiết bị có thể không phù hợp với hệ thống thực phẩm.
Đối với các dây chuyền có yêu cầu vệ sinh cao, nên lựa chọn thiết bị được thiết kế đúng cho ứng dụng thực phẩm hoặc vi sinh.
Y lọc thực phẩm có dùng cho hệ thống công nghiệp được không?
Về mặt kỹ thuật, một số loại có thể sử dụng nếu:
Đáp ứng áp suất.
Đáp ứng nhiệt độ.
Đúng kích thước.
Đúng kiểu kết nối.
Tương thích với lưu chất.
Tuy nhiên, điều này chưa chắc kinh tế.
Y lọc vi sinh thường có chi phí cao hơn do yêu cầu vật liệu, độ hoàn thiện và kết nối.
Nếu hệ thống chỉ là nước công nghiệp hoặc khí nén, Y lọc thông thường có thể đã đủ đáp ứng.
Khi nào nên chọn Y lọc inox cho thực phẩm?
Nên cân nhắc loại chuyên dụng khi:
Lưu chất liên quan trực tiếp đến sản phẩm.
Hệ thống yêu cầu vệ sinh cao.
Dây chuyền sử dụng clamp.
Cần tháo lắp nhanh.
Có quy trình CIP.
Yêu cầu hạn chế cặn bám.
Có yêu cầu bề mặt nhẵn.
Ngược lại, nếu Y lọc chỉ nằm trên hệ thống phụ trợ không tiếp xúc với sản phẩm, có thể chưa cần sử dụng loại vi sinh.
Khi chọn cần quan tâm những thông số nào?
Ngoài mục đích sử dụng, cần kiểm tra:
Loại inox.
Kích thước DN.
Lưu lượng.
Kích thước mắt lưới.
Nhiệt độ.
Áp suất.
Vật liệu gioăng.
Kiểu kết nối.
Độ hoàn thiện bề mặt.
Khả năng tháo vệ sinh.
Riêng với Y lọc inox dùng trong thực phẩm, cần đặc biệt quan tâm đến khả năng làm sạch thay vì chỉ tập trung vào khả năng chịu áp.
Xem thêm: Y lọc inox dùng cho hóa chất cần chọn inox 304 hay 316?
Kết luận
Y lọc inox cho thực phẩm và Y lọc inox công nghiệp đều có chức năng giữ cặn, nhưng khác nhau đáng kể về thiết kế và mục đích sử dụng.
Y lọc công nghiệp tập trung vào độ bền, khả năng chịu áp và sự phù hợp với nước, hơi, khí hoặc hóa chất. Trong khi đó, Y lọc thực phẩm chú trọng thêm bề mặt nhẵn, khả năng vệ sinh, kiểu kết nối và hạn chế các vị trí tích tụ lưu chất.
Vì vậy, không nên lựa chọn chỉ dựa vào việc cả hai đều được làm bằng inox. Nếu đường ống trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất thực phẩm hoặc đồ uống, nên ưu tiên Y lọc được thiết kế phù hợp với yêu cầu vệ sinh của hệ thống.
Ngược lại, với các đường ống công nghiệp thông thường, Y Strainer inox tiêu chuẩn thường là phương án hợp lý và tiết kiệm hơn.